Help! De zonen zijn verdwenen.

womanAls tiener vond ik dominees maar oude mannen, wanneer ze omstandig aandacht vroegen voor een woord dat nog wel in de Statenvertaling had gestaan maar dat in de vertaling van 1951 was verdwenen. En als ze je dan ook nog wilden overtuigen wat een groot verlies dat was, dan schoven ze in mijn gedachten al helemáál richting het bejaardenhuis. Een woord, het zal wat. Lekker belangrijk. De vertaling van 1951 heette toen nog de Nieuwe Vertaling, inmiddels zijn we minimaal drie vertalingen verder en begin ik zelf zo’n dominee te worden. Zo’n oude, die over een woord struikelt. De rollator piept dreigend dichterbij.

We zongen Gezang 94. Tenminste zo heette het in het “Oude Liedboek”, dat voor nòg oudere mensen Het Nieuwe Liedboek heette. In het Nieuwe Liedboek, wat nu het nieuwe liedboek is, draagt het gezang het nummer 827. Het vierde couplet daarvan barst jubelend uit: “Ja wij zijn allen zonen der belofte!” Tenminste, zo was het wel in het oude nieuwe liedboek. Ik ben er ook verdraaid zeker van dat de dichter, Willem Barnard, elk woord met grote zorg op papier zette. Het had niet net zo goed, toevallig, iets anders kunnen zijn dan dit: zonen der belofte. Het was nogal een, uhm, heikel punt bij hem. Hij had het vaak over ‘vaders’ en over ‘zonen’. En kreeg dan altijd de feministische kous op de kop. Zijn er dan geen dochters? Geen moeders? Ja, die zijn er. Maar Barnard bedoelde niet de mensen met of zonder jurkje aan of met of zonder bepaalde geslachtskenmerken. Hij citeerde, naar zijn beleven, de schriften. En die bedoelen met ‘zonen’: mensen die geraakt door God hun weg gaan. Abraham was een zoon. Of nee, hij was een vader – Izaäk was een zoon. Izaäk was DE zoon, net als Jakob, net als Mozes, net als Jozua, net als Jehoshua, net als ik. En ja zeker: Ruth was een zoon, en Tamar, en Sarah, en Hannah, hoewel die laatste dan weer meer een vader was. DE vader.

Wat bedoelt Barnard? Wat bedoelen volgens Barnard de bijbelse geschriften? Een vader is een mens die de ander loslaat, vertrouwt en ruimte geeft. Een zoon is: die het vertrouwen op zich neemt, er verantwoordelijkheid voor draagt en ermee op weg gaat.

Een kind is: al wie nog thuis is, nog bang is, nog hulp nodig heeft, nog aan de hand loopt.

Een zoon gaat op weg en loopt de horizon tegemoet.

Onhandige gendertaal, dat geeft Barnard ook toe. Maar elke taal heeft zijn mogelijkheden en onmogelijkheden.

Oké, gezang 94. Ik zing dus, dat ik kan opstaan, de belofte tegemoet. Geloof dat mij kracht geeft.

Maar niet in het Nieuwe Liedboek. Daar staat ineens: “Ja wij zijn allen kindren der belofte.” Kindren dus. Van die mensen die op hun driewieler achter het tuinhek blijven staan. Omdat zij nog niet weten van een groen moederland. Verdikkeme.

Alsof iemand de naald van de plaat trekt. Sccchrrieeeuwskratsj!

Had dan, als je al genderneutraal had willen zijn, had dan “Ja wij zijn allen mensen der belofte” gekozen! Ook niet mooi. Maar dan was het volwassene, het zelfstandige en het moedige tenminste bewaard. Nu loop ik weer aan het handje. En valt de jubel als een dooie eend in een kouwe vijver.

Is het dommige lievigheid? Niet weten, wat Barnard wil, schrijft of voorstaat? Of is het onnozeler: in het geloof blijven wij kinderen.

Je moet niet knoeien in een bestaande tekst. Had toch ‘zonen’ laten staan. Met een voetnoot desnoods. Jij bent een zoon, dat is de belofte van de Zoon.

Ik pak mijn rollator en loop mopperend de gang uit.

1   Mensen, wij zijn geroepen om te leven!
  Hoog is de hemel boven ons verstand
  en onder onze voeten hier beneden
  de goede grond, het groene moederland.
2   God onze toekomst, God is onze Vader,
  Hij is het licht voor onze dagen uit.
  De hele wereld leeft van zijn genade,
  Hij gaf de aarde en Hij geeft de tijd.
3   Abraham heeft Hij eerst zijn woord gegeven,
  dat als een zaad ontkiemde in zijn zaad,
  om zo de toekomst tegemoet te leven
  wanneer de grote oogst te velde staat.
4   Ja, wij zijn allen zonen der belofte,
  kinderen van de dag die komen zal,
  als Hij, de Zoon, de Zon, daalt uit de hoogte,
  roepend van recht en vrede overal!
Advertenties