Zuivere tijden.

 

We leven in zuivere tijden.

Mensen willen het allerbeste. Voor zichzelf. Voor hun kinderen. Voor de wereld. En daar hebben ze ook een plaatje bij: bij dat allerbeste. Het moet mooi zijn. Goed zijn. Het moet kloppen. Het moet op een foto passen.

Alles heeft betekenis gekregen.

Welke woorden je gebruikt: “goede feestdagen!” moet het zijn want dan voelt iederéén zich thuis. “Nee! Goede kerstdagen! KERSTdagen”, dàt moet het zijn. We verkwanselen onze cultuur niet zomaar. Zelfs niet als we niets met Jezus hebben. Kerststol, feeststol, dames en heren, reizigers. Zwart, bruin, blank, wit, gekleurd, van kleur. Bij de kassa van de Albert Heyn stotterde een klant verward: “Nou eehhh, goede, eh.., dagen dan maar.” ze bloosde er bij.

Nooit meer onschuldig zeggen dat je naar de wintermarkt in Brugge gaat.

En nooit meer onschuldig je kerstmenu vertellen. “Wààt? Eet jij hèrt!” Dat kan niet meer anno 2018. En een sigaartje na is al helemáál .. Maar vegan is óók niets.  De “Omdat het december is”-Allerhande probeerde het. Er braken net geen gele, groene, of roze hesjes los.

Sla is ineens een statement geworden.

Natuurlijk. Er zit een krachtig verlangen achter: een verlangen naar een wereld die niemand zal kwetsen, die geen onnodig leed zal brengen, die ons verbetert.

Maar schade is er ook.

We zijn in strenge tijden terecht gekomen.

Leviticus is in de Bijbel het strengste boek dat je vinden kunt. Scherper dan hier zul je niet gauw vinden wat goed is en wat niet. Het boek dwingt de lezer om rücksichtlos voor het goede te kiezen.

In geen enkel ander boek wordt ook de doodstraf zó vaak uitgevaardigd als hier. Je hoeft maar een stap naar links, of een stap naar rechts te zetten, of je bent dóód. Gestenigd, gewurgd of van een flatgebouw geworpen, desnoods.

Dat is de ellende van zuiver. Er zit, voor je het weet, een vlek op.

Die vlek kun je wegpoetsen. Okej. Je kunt mensen verwijderen die je niet goed gezind zijn. Die niet in je ideologie passen. Die niet doen wat jij wilt. Je ziet de teksten ook voorbij komen: “Staat iemand in je aura, verwijder die dan.”

Leviticus revisited.

Maar op een dag kom je er achter dat je zelf de vlek bent. Op het witte tafellaken van een ander. En dan?

Waar zijn de krachten van mildheid gebleven? De krachten van vriendschap. Van mededogen. Van begrip?

Al rook ik nooit meer een sigaar, ik ben niet zuiver. En zal dat niet worden.
Al zeg ik altijd dat ik naar de kerstmarkt ga in mijn kersttrui, zuiver word ik niet.

Ik ben wind, toeval en mollenwerk (naar Szymborska)

Ik denk dat het de kunst is om daarvan te leren houden. Wij modderen ons een weg. Zuiverheid is strijd. Modder is een kinderspel.

Allen een prachtig, winters, kerstfeest toegewenst.

Met een vlek op je nieuwe, witte bloes