En hup! Daar gaan weer 25.000 mensen dood.

Opera is walgelijk.

Weet je wel hoeveel zangers de eindstreep niet levend halen? Ze worden door koningen vermoord, aan zwaarden gespietst, of springen uit pure wanhoop zelf de dood tegemoet. Neem nu de prinsessen die mannen bij bosjes laten onthoofden, hun koppen worden vaak triomfantelijk over het toneel heen- en weer gedragen. IS waar je bij staat. Ziektes waren rond, TB velt meer dan één vrouwenleven, en anders breekt er wel een oorlog uit. Een stad wordt belegerd, een half-god stort van de rots. Volkeren worden tot slaaf gemaakt, vrouwen aan hun haren over de grond gesleept. De één wordt krankzinnig, de ander roept een avond lang om wraak.

Toch zal niemand zeggen, dat liefhebbers van het genre gevaarlijk zijn. Laat staan dat iemand fascistoïde trekken in het geheel zou ontwaren. Mijn moeder sloeg eens een programmaboekje open en merkte na een paar minuten opgewekt op: “O dat wordt een gezellige avond, ik tel al zes doden!”

De bijbel is walgelijk als opera. Het bloed druppelt vanaf bladzijde drie langs je vingers. Er wordt gemoord en verkracht. Ziektes over mensen uitgestort, de aarde scheurt open en verzwelgt 25.000 mensen, de pest gaat rond en vernietigt nog meer levens. Zomaar. Het is bepaald geen gezellig avondje ballet. En G’d is er geen vriendelijk personage. Geen sprookjesprins die in witte mallot en hoge spietzen komt binnentrippelen. Hij dreunt als een redeloze Germaan. Ook als is Hij Jood.

Ik ken geen kunstvorm die zó in de liefde gelooft als de opera. Ook al ligt Violetta aan het eind van La Traviata morsdood op haar bed, het zijn de tranen, je eigen tranen, die je meeneemt de auto in, naar huis. “En gisteren huilde het hele Muziektheater”, zei eens Annette van Trigt op de radio. Het was waar. Ik huilde daar ook. Toen. Omdat je niet wilt, dat het zo gaat in mensenlevens. Omdat je mensen gelukkig wilt zien. Die wil wordt geboren, daar in het Muziektheater. Je wilt, dat mensen van elkaar houden.

Dat is ook zoiets raars. Je weet dat Violetta niet ècht dood gaat. Dat kan ze helemaal niet, want deze Violetta heeft nooit bestaan. Ze is een actrice. Ja. Ik ben niet helemaal blond. En ik weet ook dat Alfredo, haar minnaar, niet echt wanhopig is. Ook hij is een zanger die, zodra het applaus is verstomd en de zaallichten zijn aangegaan, zich gaat afschminken en tegen anderen roept: “Gaan we nog ergens een biertje drinken?” Maar dat weten doet er niet toe: zo lang ik in mijn stoel zit en de muziek over mij heenkomt, geloof ik alles wat ik zie. Als de altviool, of wat is het, de aria aankondigt, de laatste aria van Violetta, dan breekt de snik in mij al los. Dat is knap van Verdi. Het is ook knap van mijn innerlijk. Het weet feilloos al die mensen te vinden van wie ik heb gehouden en die veel te vroeg zijn dood gegaan. Het weet precies wat schoonheid is. En wat kostbaarheid. En het maakt er innig contact mee. Terwijl Violetta zingt en sterft.

De eerste opera over licht en vreugde en alleen maar die twee, moet nog geschreven worden. Ik weet niet of er iemand naar toe zou gaan, zodra hij er was. Onbedreigde schoonheid laat mijn innerlijk koud. Ik weet niet waarom dat zo is. Het is zo. Een zomerse dag wordt pas perfekt, als onweer aan de horizon schemert. Het is de dreiging die de waarde van de dingen doet voelen.

Je bent een stommeling als je zou geloven dat de dood van mensen gewild zou moeten worden. En je bent een stommeling als je denkt dat gelovigen denken dat G’d mensen dood wil hebben. Omdat er ergens geschreven staat: “En toen zei God: “En ik zal hen doden omdat zij mij niet trouw waren.” , denk ik nog niet: “Ha, fijn! Ik ga ook eens even moorden.” Nee. Ik huiver.

En ik huil.

Dat is ook een midrasj, trouwens: dat G’d huilde, toen de Egyptenaren verdronken in het water van de Schelfzee.

Die tranen, die vertellen het verhaal.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s