Chinees

Hij was kerkelijk dakloos geworden.”

Zo’n bericht wil je niet horen. Niet over iemand van wie je houdt en met wie je je verwant voelt. Ik dacht: “Hij voelde zich thuis bij de diensten in het verpleeghuis.” Nog niet zo heel lang geleden had hij verteld, hoe hij elke keer weer getroffen werd door die zoektocht hoe hij zó open kon zijn dat de ander hem zou kunnen begrijpen. En omgekeerd: het ontroerde hem als hij en een van de bewoners met alzheimer elkaar aankeken en beiden wisten: “Hé, dáár ben jij.”

Hij was wel kerkelijk dakloos. De predikante had, denk ik, gelijk. Bij zijn uitvaart werd de Bergrede gelezen. Indringende woorden van Jezus over hoe-het-op-aarde-zou-kunnen-zijn. Dat die mens die onderop ligt, ruimte krijgt. En dat wij daar met z’n allen garant voor zullen staan. Onze vriend herkende die woorden niet meer in de kerk, niet meer in zíjn kerk. Het zou in het geloof moeten gaan om rechtvaardigheid, en om het bewaren van de aarde voor de volgende generaties. Maar het gaat in de kerk, ook in de Protestantse Kerk, meer en meer – en daardoor minder en minder- over het persoonlijk heil. Dat het met mij goed gaat. In plaats van: dat het met de ander goed gaat. Hij had zich verlaten gevoeld.

De scriba van de synode heeft een paar weken geleden gezegd, dat onze kerkdiensten “Chinese schouwspelen” lijken. Hij is een man met gezag, of althans zijn rol brengt gezag met zich mee. Ik weet niet eens, wat hij er precies mee bedoelt. Had hij ons lijzige zingen in gedachten? De soms vreemde woorden als genade, barmhartigheid, gerechtigheid? Of een absurd woord als goedertierenheid? Bedoelde hij dat? Of de dominee in een zwarte toga? De kansel?

Of dacht hij aan de oecumenische gemeentes met hun uitgewerkte liturgische vormen? Bedoelde hij een bepaalde theologie? Het is mij niet helder. En toch raakte het mij. Ik was er door in verwarring gebracht. Het verlamde mij. Ik voelde mij aangevallen.

“Als iets je diep raakt”, ik had het zelf eens geroepen: “is er een onzekerheid die in jou als een raampje open staat.”

Waarom raakte de scriba mij zo?

Misschien ben ik zelf wel kerkelijk dakloos aan het raken. Terwijl het dak volop over mij heen gespannen staat. Nee, ik ben niet mijn geloof aan het verliezen, als ik al begrijp wat dàt dan weer is: je geloof verliezen. En nee, ik houd ook niet minder van de kerk. Ik hou wel van die nukkige gebruiken. Die psalm die ik niet één-twee-drie begrijp. En de vierde keer nòg niet. Ik voel mij op mijn gemak bij het orgel, zelfs als er beroerd op gespeeld wordt. Brigitte Kaandorp heeft er eens mooie dingen over gezegd, over het ontroerende van het nutteloze. Zoiets.

Ik fleur niet persé op, als er gitaren komen, een drumstel of een stel mooie zingende meiden.

Maar ik herkende mij toch in de eenzaamheid van onze vriend. De kerk is slechts zo moeizaam een beweging naar het koninkrijk van God. En àls het al, dan blijft het vaak zo in een wereld van woorden. De kerk is vaak alleen maar taalwereld. Zoveel taal en zoveel woorden, dat ik er soms een beetje dood in ga.

Vorige week waren een paar jonge jongens op televisie. Zij liepen met bewoners van een AZC het Lowlands-terrein af. Ik ga hier even voorbij aan mijn verpletterde verbazing over de hoeveelheid tenten, slaapzakken, bier en voedsel dat de festivalgangers domweg na hun vertrek hadden achter gelaten. De mannen liepen de lege tenten af, op zoek naar slaapzakken. Ze wilden er vijfhonderd verzamelen. Daarvan werden in een atelier water- en winddichte jassen gemaakt, met een rits onderaan. Die jassen waren voor vluchtelingen bedoeld, onderweg. Aan de rits zouden ze, voor de nacht, een slaapzak kunnen haken. “Warm” zei één van de jongens, hij probeerde een slaapzak uit: “Lekker warm en zacht.”

Zo praktisch. Zo recht voor z’n raap. En zo met het oog op een ander.

Ik was er jaloers op. Dit had een initiatief vanuit het netwerk van kerken kunnen zijn. Geen woorden, maar daden. Potentieel genoeg. Mensen genoeg. Gaven genoeg.

En je hoeft er niet eens chinees voor te spreken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s